ศูนย์ศิลปาชีพบ้านแม่ต๋ำ อำเภอเสริมงาน จังหวัดลำปาง

เมื่อวันที่ 17 มกราคม  2527 สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ไปทรงเยี่ยมราษฏร อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง และแปรพระราชฐานประทับแรม ณ พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ จังหวัดเชียงใหม่ โอกาสนี้พระครูโสภณ                   คุณารักษ์ เจ้าคณะอำเภอเสริมงาม ได้กราบบังคมทูลว่า ยังมีหมู่บ้านยากจนแห่งหนึ่งคือบ้านแม่ต๋ำ  พื้นที่ของหมู่บ้านส่วนใหญ่เป็นภูเขา มีที่ราบสำหรับปลูกข้าวเพียงเล็กน้อย ราษฎรดำรงชีพด้วยการทำไร่เลื่อนลอย โดยการตัดไม้ขาย และแผวถางป่าเพื่อทำไร่เลื่อนลอย ซึ่งพื้นที่แห่งนี้กล่าวได้ว่าเป็นพื้นป่าที่มีไม้สักสมบูรณ์ที่สุดของประเทศไทย สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ จึงเสด็จพระราชดำเนินไปยังบ้านแม่ต๋ำเพื่อทอดพระเนตรสภาพของหมู่บ้าน ที่ตั้งอยู่ในเขตป่าสงวน และได้มีพระราชเสาวนีย์ให้ท่านผู้หญิง สุประภาดา เกษมสันต์ ราชเลขานุการในพระองค์ (ขณะนั้น) ออกไปตรวจสภาพพื้นที่บ้านแม่ต๋ำ อย่างละเอียด จากนั้นเมื่อวันที่ 27 มกราคม 2527 ได้พระราชทานพระราชดำริให้นำรูปแบบโครงการศิลปาชีพมาช่วยเหลือราษฎรบ้านแม่ต๋ำ เพื่อส่งเสริมให้ราษฎรมีรายได้และอาชีพที่สุจริตไม่ต้องไปตัดไม้ทำลายป่า พร้อมกับได้พระราชทานพระราชดำริให้จัดหาแหล่งน้ำช่วยเหลือราษฎรบ้านแม่ต๋ำและบริเวณใกล้เคียง  โครงการศิลปาชีพแม่ต๋ำ จึงกำเนิดขึ้น โดยดำเนินงานดังนี้  งานอำนวยการประสานงานและพัฒนา  งานศิลปาชีพ เป็นการจัดกลุ่มงานอาชีพต่าง ๆ ได้แก่ กลุ่มเครื่องปั้นดินเผา กลุ่มแกะสลัก กลุ่มทอผ้าไหมและผ้าฝ้าย และกลุ่มจักสาน งานอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่า ดูแลการปลูกป่า การอนุรักษ์พันธุ์ไม้ การป้องกันไฟป่า การเพาะปลูกกล้าไม้ การลาดตระเวนป้องกันผู้ลักลอบตัดไม้ทำลายป่ารวมถึงการรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และงานโครงการฟาร์มตัวอย่าง  การปลูกผักปลอดสารพิษ การเพาะเลี้ยงและขยายพันธุ์สัตว์ เช่น การเลี้ยงไก่พื้นเมือง การเลี้ยงเป็ดอี้เหลียง  ฯลฯ