ข้าวขาวดอกมะลิ 105 เป็นอีกหนึ่งโครงการในพระราชดำริที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงส่งเสริมให้มีการปลูกเพื่อประชาชนได้มีพันธุ์ข้าวที่ดีมีคุณภาพมากขึ้นและเพื่อเป็นการเพิ่มรายได้ให้แก่เกษตรกร
ข้าวขาวดอกมะลิ 105 เป็นข้าวจ้าวมีกลิ่นหอม ชนิดไวต่อช่วงแสงมีประวัติการรวบรวมพันธุ์พื้นเมือง จากเกษตรกรอำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา มาคัดเลือกพันธุ์บริสุทธิ์
ผลวิจัยของศูนย์การศึกษาพัฒนาภูพาน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ระบุว่า ข้าวขาวดอกมะลิ 105มีลักษณะประจำพันธุ์ เป็นข้าวเจ้า สูงประมาณ 105 เซนติเมตรไวต่อช่วงแสงลำต้นสีเขียวจาง ใบสีเขียวยาวค่อนข้างแคบ ฟางอ่อนใบธงทำมุมกับคอรวงเมล็ดข้าวรูปร่างเรียวยาว ข้าวเปลือกสีฟาง อายุเก็บเกี่ยว ประมาณ 20 พฤศจิกายน เมล็ดข้าวกล้อง ยาว 7.5 มิลลิเมตร กว้าง 2.1 มิลลิเมตร หนา 1.8 มิลลิเมตร ปริมาณอะมิโลส 12-17 คุณภาพข้าวสุก นุ่ม มีกลิ่นหอม ผลผลิตเฉลี่ย 450กิโลกรัมต่อไร่
ลักษณะเด่น ทนแล้งได้ดีพอสมควร เมล็ดข้าวสารใส แกร่งคุณภาพการสีดีคุณภาพการหุงต้มดี อ่อนนุ่ม มีกลิ่นหอม ทนต่อสภาพดินเปรี้ยว และดินเค็ม
ข้อควรระวังสำหรับพันธุ์ข้าวชนิดนี้ คือไม่ต้านทานโรคใบสีส้ม โรคขอบใบแห้งโรคไหม้ และโรคใบหงิก ไม่ต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล เพลี้ยจักจั่นสีเขียว และหนอนกอ
พื้นที่แนะนำในการเพาะปลูกคือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และ ภาคเหนือตอนบน
ที่มา : หนังสือพิมพ์สยามรัฐ ฉบับประจำวันที่ 9 มีนาคม 2553